Bel voor vrijblijvend advies 020 308 0632 of mail: meijnen@lmoadvocaten.nl.
Blog attorney at law Quirijn Meijnen (Leopold Meijnen Oosterbaan) copyright, apps, software, innovative technology / software driven products, trademark law, media and disputes pertaining to IP law and corporate law
Lenny Kravitz zong al “It ain’t over till its over”. In het recht is het niet anders. Pas als het schilderij weer op de juiste plek hangt of het geld op de bank staat kun je zeggen het is voorbij, alhoewel er soms dan nog van alles kan gebeuren.
De BBC is onlangs de serie "Fake or Fortune" gestart. De enige overeenkomst met het Nederlandse “Tussen Kunst & Kitsch” is dat er een mogelijk meesterwerk op een rommelmarkt of garageverkoop ontdekt wordt. Voor de rest gaat elke vergelijking mank.
Fake or Fortune is niets minder dan kunstgeschiedenis, emo tv en een juridische thriller ineen. Het programma neemt je mee naar de veilingzaal van Sotheby’s in New York, kunst experts, oude adel, advocaten en mensen die op een vuilnisbelt een aquarel vinden die mogelijk tonnen waard blijkt te zijn.
Deze serie maakt weer eens duidelijk dat niets is wat het lijkt en als het om veel geld of kunst gaat, het altijd spannend is tot het einde. De eerste aflevering gaat over het schilderij "Children under a palmtree" van de Amerikaanse schilder Homer (hierboven afgebeeld).
De serie is te zien via de BBC website en natuurlijk op de BBC
Foto: Liam Tickner, uit het boek "London 2008" www.liamtickner.com
Journaliste Dieuwertje Mertens (www.dieuwertjemertens.nl) interviewde mij voor de kunstbijlage van Het Parool d.d. 3 mei 2011 aangaande portretrecht en kunst. Onderwerp van gesprek was een boek van kunstenaar Liam Tickner over een galeriemedewerkster die tijdens een Londense kunstbeurs door hem, in het geheim, met zijn mobiele telefoon werd gefotografeerd. Het artikel is te lezen op de site van Liam Tickner www.liamtickner.com
Ontstaan en werking van het auteursrecht, afbeelden van gebouwen in openbare plaatsen en de omgang met de opdrachtgever
Onlangs gaf ik het vak auteursrecht voor architecten op de Academie van Bouwkunst (Amsterdamse Hoge School voor de kunsten) aan aankomende architecten. Hieronder de aantekeningen voor het college als blogpost.
Foto Rafael van der Linden
Inleiding
Bij het sluiten van een overeenkomst tussen architect en opdrachtgever is een belangrijk punt de omgang met het auteursrecht en de persoonlijkheidsrechten. In deze blogpost wordt kort het ontstaan en de werking van deze rechten uiteengezet. Daarbij wordt aandacht besteed aan de regeling ten aanzien van het afbeelden van werken (gebouwen) in openbare plaatsen. Na de uiteenzetting volgt een lijst met aandachtspunten die van pas komen bij het sluiten van een overeenkomst met een opdrachtgever.
De inhoud van het auteursrecht
Artikel 1 Auteurswet (Aw) geeft een definitie van het auteursrecht:
“Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld”
Het auteursrecht is een uitsluitend recht en als zodanig vergelijkbaar met het eigendomsrecht. Wie bijvoorbeeld een gebouw wil bouwen aan de hand van een ontwerptekening heeft daarvoor als regel toestemming nodig van de auteursrechthebbende van de ontwerptekening. Dat kan de auteur (architect) zelf zijn of iemand op wie zijn recht is overgegaan, want net als eigendom kan auteursrecht worden overgedragen en gaat het over op de erfgenamen.
De auteur kan zijn toestemming verlenen op de voorwaarden die hem goeddunken; hij kan haar ook weigeren. Het auteursrecht laat zich goed omschrijven als een “verbodsrecht”: binnen de grenzen van het recht is alles, waarvoor de auteur geen toestemming heeft verleend, verboden. Het auteursrecht geldt 70 jaar na het overlijden van de maker.
Ontstaan van het auteursrecht
Het auteursrecht ontstaat van rechtswege, zonder formaliteiten, door het enkele scheppen van het werk. Het werk hoeft niet voltooid te zijn; concepten, schetsen, en dergelijke zijn evenzeer beschermd, mits ze voldoen aan de aan een object van auteursrecht te stellen eisen.
De werktoets
Zoals hieronder deels weergegeven bevat de Auteurswet wel een opsomming van werksoorten (bijv. teken- en schilderwerken) maar geeft de Auteurswet geen algemene criteria waaraan werken getoetst kunnen worden. Sinds 1985 gebruikt de Hoge Raad de volgende formulering: “(…)vereist is dat het werk een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt(…)” (HR 29 november 1985, NJ 1987, 880, BIE 1986, nr. 15 p. 55 (Screenoprints / Citroën)) . De toets wordt in het algemeen aangeduid als: “de werktoets”.
In de praktijk kan men voor de vraag of een werk een eigen karakter heeft de volgende vuistregel hanteren: is denkbaar dat twee auteurs, onafhankelijk van elkaar, exact hetzelfde werk maken? Als dit uitgesloten moet worden geacht is het vermoeden gerechtvaardigd dat het aan die eis voldoet. In de woorden “persoonlijk stempel” ligt besloten dat het werk het resultaat moet zijn van menselijk scheppen.
De werken waarop auteursrecht bestaat
Artikel 10 Auteurswet bevat een niet limitatieve opsomming van een aantal verschillende categorieën werken in de zin van de Auteurswet. De voor de architect belangrijkste categorieën zijn artikel 10 lid 1 onder 6 Aw: “teken-, schilder-, bouw- en beeldhouwwerken, lithografieën, graveer- en andere plaatwerken” en artikel 10 lid 1 onder 8 Aw: “ontwerpen, schetsen en plastische werken, betrekkelijk tot de bouwkunde, de aardrijkskunde, de plaatsbeschrijving of andere wetenschappen;”
“teken-, schilder-, bouw- en beeldhouwwerken, lithografieën, graveer- en andere plaatwerken”(artikel 10 lid 1 onder 6 Aw)
De Auteurswet heeft bouwwerken (architectuur) uitdrukkelijk onder het bereik van de Auteurswet laten vallen. Wel zullen de bouwwerken aan de hiervoor besproken werktoets moeten voldoen. Bouwwerken voldoen vanwege hun inherente complexiteit echter al snel aan de werktoets. In dit verband is wel van belang dat voor vormgeving die duidelijk functioneel bepaald is, voor technische vondsten, voor toepassing van bepaalde (nieuwe) materialen, of voor vormgeving die voortvloeit uit bouwvoorschriften van de overheid, in beginsel geen auteursrechtelijke bescherming kan worden verkregen.
“ontwerpen, schetsen en plastische werken, betrekkelijk tot de bouwkunde, de aardrijkskunde, de plaatsbeschrijving of andere wetenschappen;” (artikel 10 lid 1 onder 8 Aw)
Met deze rubriek heeft de Auteurswet tweedimensionale (werk-) tekeningen of ontwerpschetsen, en driedimensionale modellen of maquettes op het oog. Voor de architect van belang is dat het technisch natekenen (twee dimensionaal) van een door de Auteurswet beschermd en door de architect ontworpen bouwwerk (drie dimensionaal) wordt aangemerkt als een verveelvoudiging. Met andere woorden degene die het gebouw technisch wil natekenen heeft daarvoor toestemming van de architect nodig. Ook geldt dat degene die op basis van een tweedimensionale door de architect vervaardigde bouwtekening (of op basis van een maquette) een gebouw wil bouwen daarvoor toestemming van de architect nodig heeft.
Makerschap
Volgens artikel 1 Auteurswet is het auteursrecht “(…) het uitsluitend recht van de maker van een werk (…) of van diens rechtverkrijgenden”. Het auteursrecht ontstaat dus bij de maker en wel door de enkele scheppingsdaad. Indien er meerdere personen bij het maken van een werk betrokken zijn (zoals bij het ontwerpen van een gebouw vaak het geval zal zijn) rijzen er een aantal vragen omtrent het makerschap. In geval van “teamwork” kan er al spoedig sprake zijn van makerschap van meer dan een persoon, met alle complicaties van dien. De belangrijkste bepalingen aangaande makerschap zijn art.4 (bewijsregel) art. 5 Aw (verzamelwerken), art. 6 Aw (ontwerp, leiding en toezicht; teamwork) en art. 7 Aw (werkgeversauteursrecht). Het voert nu te ver om genoemde artikelen apart te behandelen.
Art. 7 Werkgeversauteursrecht
Van belang is dat de architect (of de rechtsvorm waarin hij zijn beroep uitoefent) er voor zorg draagt altijd in de arbeidsovereenkomst met zijn werknemers op te nemen dat het vervaardigen van bouwkundige werken uitdrukkelijk tot de taak van de werknemer behoort. Zodoende wordt op grond van art.7 Aw de werkgever als maker van de door werknemer vervaardigde bouwkundige werken aangemerkt.
Overdracht auteursrecht
Voorts is het van belang dat de architect bij het inschakelen van “Free Lancers” of andere derden er voor zorgt dat deze derden een overeenkomst tekenen op grond waarvan zij eventuele auteursrechten die zij in het kader van de door de architect verstrekte opdracht mogelijk verkrijgen worden overgedragen aan de architect en dat deze derden (voorzover mogelijk) afstand doen van hun persoonlijkheidsrechten.
Het auteursrecht als exploitatierecht
Het auteursrecht heeft betrekking op handelingen waardoor een werk toegankelijk gemaakt kan worden. De auteurswet duidt deze handelingen aan als “openbaarmaken” en “verveelvoudigen”. Deze rechten worden tezamen aangeduid als “exploitatierechten”. De exploitatierechten stellen de auteur (architect) in staat om baat te trekken uit zijn werk.
Verlenen van toestemming
De architect exploiteert zijn werk door aan anderen, tegen betaling, toestemming te verlenen om openbaarmakings- en / of verveelvoudigingshandelingen (bijv. toestemming tot het uitvoeren van een ontwerp) te verrichten.
Het verlenen van bedoelde toestemming (bijv. voor gebruik van een ontwerp voor een te bouwen villa) kan ook impliciet door een architect worden verleend. Zo zal bij het accepteren door een architect van het ontwerpen van een villa de opdrachtgever er (in ieder geval na betaling) vanuit mogen gaan dat hij het uiteindelijke ontwerp ook mag gebruiken voor het bouwen van een villa. Echter, om onduidelijkheden te vermijden verdient het aanbeveling om nauwkeurig te omschrijven voor welke vorm van exploitatie de architect toestemming geeft.
Overdracht auteursrecht
De architect kan zijn auteursrecht ook exploiteren door het auteursrecht (en daarmee de exploitatierechten) geheel of gedeeltelijk over te dragen en daar een vergoeding voor te vragen. Een overdracht van auteursrecht kan alleen middels een schriftelijke akte. Een overdracht van auteursrecht is vrijwel nooit in het belang van de architect omdat hij daarmee de controle over de exploitatie van zijn ontwerp verliest.
De persoonlijkheidsrechten
In een belangrijk opzicht is de definitie van artikel 1 Auteurswet onvolledig.
Naast de exploitatierechten ( de openbaarmakings- en verveelvoudigingsrechten) heeft de auteur ook zgn. persoonlijkheidsrechten. De exploitatierechten zijn aan de auteur toegekend met primair het oog op diens zakelijke belangen. De persoonlijkheidsrechten zien daarentegen op de aanspraken die de auteur kan maken ten aanzien van de integriteit van zijn werk, en van zichzelf als maker van dat werk. De persoonlijkheidsrechten zijn gebaseerd op de persoonlijke band die tussen de auteur en zijn werk bestaat. De wetgever heeft die band willen beschermen, ook als de exploitatie van het werk “zijn eigen weg is gegaan” (bijvoorbeeld door overdracht van het auteursrecht of licentieverlening). De persoonlijkheidsrechten worden algemeen niet overdraagbaar geacht, in tegenstelling tot de exploitatierechten. Wel zijn de persoonlijkheidsrechten deels vatbaar voor afstand. Persoonlijkheidsrechten worden ook vaak als morele rechten aangeduid.
Inhoud van de persoonlijkheidsrechten
De auteur behoudt de persoonlijkheidsrechten ook na overdracht van auteursrecht, de persoonlijkheidsrechten zijn dus niet mede in zo’n overdracht betrokken. De persoonlijkheidsrechten zijn geregeld in art. 25 Auteurswet en zijn de volgende:
-het recht op naamsvermelding, van dit recht is afstand door de auteur mogelijk (art. 25 Aw lid 1 sub a);
-het recht van de auteur zich te verzetten tegen vermelding van andermans naam op het werk, afstand van dit recht is niet mogelijk (art. 25 Aw lid 1 sub b);
-het recht van de auteur zich te verzetten tegen wijzigingen door anderen in de titel (lid 1 sub b) of het werk (lid 1 sub c), behoudens een redelijkheidcorrectie. De auteur kan afstand doen van dit recht; en
-het recht van de auteur zich te verzetten tegen misvorming, verminking of andere aantasting (lid 1 sub d) van het werk, welke nadeel zou kunnen toebrengen aan de eer of de goede naam van de maker. Van dit recht kan de auteur geen afstand doen.
Is sloop van een gebouw een “aantasting” van het werk?
Een interessante vraag voor architecten is of de totale vernietiging van een auteursrechtelijk beschermd gebouw een 'aantasting' is waartegen de auteur zich op grond van artikel 25 lid 1 sub d Auteurswet kan verzetten. De Hoge Raad heeft over die vraag op 6 februari 2004 een duidelijke uitspraak gedaan. Het ging om de voorgenomen sloop van het Wavin-gebouw van architect Jelles. De Hoge Raad oordeelde dat totale vernietiging geen 'aantasting' is waar een architect zich tegen kan verzetten. Dat betekent niet dat een eigenaar die een pand wil slopen helemaal geen rekening hoeft te houden met de belangen van de architect. Onder omstandigheden zou sloop misbruik van recht of een onrechtmatige daad kunnen opleveren, bijvoorbeeld als er voor de sloop geen gerechtvaardigde belangen bestaan. Van de eigenaar die wil gaan slopen wordt voorts verwacht dat hij zich de gerechtvaardigde belangen van de maker ten minste in zoverre aantrekt dat hij er desgevraagd voor zorg draagt het bouwwerk behoorlijk te (laten) documenteren.
Persoonlijkheidsrechten en nabestaanden
De persoonlijkheidsrechten vererven niet, en zijn ook niet toegekend aan nabestaanden. De persoonlijkheidsrechten kunnen slechts toekomen aan door de auteur bij testament of codicil aangewezenen (waarbij aanwijzing aan rechtspersoon of stichting mogelijk is) (art. 25 Aw lid 2 en lid 4).
Werken in openbare plaatsen; art. 18 Aw
Artikel 18 Auteurswet luidt als volgt:
“Als inbreuk op het auteursrecht op een werk als bedoeld in artikel 10, eerste lid, onder 6°, of op een werk, betrekkelijk tot de bouwkunde als bedoeld in artikel 10, eerste lid, onder 8°, dat is gemaakt om permanent in openbare plaatsen te worden geplaatst, wordt niet beschouwd de verveelvoudiging of openbaarmaking van afbeeldingen van het werk zoals het zich aldaar bevindt. Waar het betreft het overnemen in een compilatiewerk, mag van dezelfde maker niet meer worden overgenomen dan enkele van zijn werken.”
Artikel 18 Aw houdt een beperking in ten aanzien van werken van architectuur en ten aanzien van werken van beeldende kunst, zoals omschreven in art. 10 lid 1 onder 6 Aw. Zijn deze werken gemaakt om permanent in openbare plaatsen te worden geplaatst dan is verveelvoudiging en openbaarmaking (exploitatie) zonder toestemming van de architect toegestaan van afbeeldingen van het werk zoals het zich aldaar bevindt. Normaal is dat de architect voor elke vorm van exploitatie van zijn werk toestemming dient te verlenen, art. 18 Aw vormt daarop een uitzondering.
In de praktijk betekent dit voor een architect dat hij zich niet kan verzetten tegen afbeelding van een door hem ontworpen gebouw in de context van zijn omgeving. Oftewel: zoals het werk herkenbaar deel uitmaakt van het straat- of stadsbeeld. De bepaling staat dus niet toe dat het werk onafhankelijk van die context wordt geëxploiteerd. Zo mag bijvoorbeeld een bedrijf zijn onder architectuur gebouwde hoofdkantoor niet op zijn briefpapier zetten, indien de rechten bij de architect liggen.
Belangrijk is dat art. 18 ziet op een afbeelding van het werk. Hiermee wordt een tweedimensionale weergave bedoeld. De bepaling is niet van toepassing op driedimensionale verveelvoudigingen, in de vorm van bijv. maquettes of op schaal gemaakte reproducties.
Aandachtspunten bij het sluiten van een overeenkomst architect - opdrachtgever
Uiteraard is een overeenkomst de uitkomst van een onderhandeling. Echter, voor het succesvol voeren van onderhandelingen is het van belang de betekenis te doorgronden van voorgestelde bepalingen. Veelal zijn voor de architect ongunstige bepalingen versluierd geredigeerd. Het verdient dan ook aanbeveling een overeenkomst aandachtig door te nemen. De auteurs- en persoonlijkheidsrechten zijn in een overeenkomst vaak (maar niet altijd) terug te vinden onder de kopjes “Intellectuele Eigendomsrechten” , “Eigendoms- en auteursrechten van de architect”,“Auteursrechten”.
De hierna volgende punten verdienen bijzondere aandacht.
-Overdracht auteursrecht
De architect doet er goed aan zijn auteursrecht niet over te dragen. Zodoende behoudt de architect zelf de exploitatierechten.
- Het verlenen van toestemming tot het gebruik van het werk
De architect wordt in het algemeen primair ingeschakeld om een gebouw te ontwerpen. Uiteraard wil de opdrachtgever het ontwerp kunnen gebruiken. Het verdient aanbeveling alleen toestemming te verlenen aan de opdrachtgever tot het eenmalig uitvoeren van het ontwerp. De opdrachtgever zal wellicht bedingen dat de architect het ontwerp niet nogmaals (door een andere partij) mag laten uitvoeren. Het lijkt mij dat de architect daar in beginsel mee akkoord gaat. Het is natuurlijk ook in het belang van de architect dat een ontwerp exclusief blijft en niet op verschillende plaatsen wordt uitgevoerd.
Handig is om het verlenen van toestemming afhankelijk te maken van volledige betaling van het honorarium van de architect. Zodoende levert het niet betalen, maar wel gebruiken van een ontwerp door de opdrachtgever, een auteursrechtinbreuk door de opdrachtgever op.
-Verlenen van toestemming om afbeeldingen van het gebouw te gebruiken in brochures, op briefpapier, in reclame-uitingen, etc.
In beginsel is het in het belang van de architect zelf zoveel mogelijk exploitatierechten aangaande het ontwerp te houden. Indien toestemming is gegeven voor het uitvoeren van het ontwerp, dan is dat ook het enige gebruik van het ontwerp waar toestemming voor is verleend. Het verlenen van toestemming wordt beperkt (in het voordeel van de architect) uitgelegd.
Een voorbeeld: Architect Van Berkel kan optreden tegen bijv. t-shirts met daarop (alleen) de Erasmusbrug afgebeeld omdat hij de gemeente Rotterdam geen toestemming heeft gegeven afbeeldingen van de Erasmusbrug te exploiteren en het auteursrecht van de Erasmusbrug ook niet heeft overgedragen aan de gemeente Rotterdam. Architect Van Berkel heeft dus zelf (en hij alleen) het recht t-shirts met daarop (alleen) de afbeelding van de Erasmusbrug te verkopen. T-shirts met daarop de Erasmusbrug in zijn stedelijke context zouden overigens waarschijnlijk wel zonder toestemming van Van Berkel verkocht mogen worden, dit ingevolge art. 18 Aw.
Het verdient aanbeveling om voor het verlenen van toestemming (bijv. voor het gebruiken van een afbeelding van het gebouw op briefpapier ) altijd een vergoeding te vragen. Voorts verdient het aanbeveling de toestemming zo beperkt mogelijk te formuleren.
Overigens is het natuurlijk goed mogelijk dat een architect niet zelf zijn ontwerp volledig wil exploiteren. In zo’n geval kan het commercieel interessant zijn wel toestemming te verlenen voor bijv. het verkopen door de opdrachtgever van ansichtkaarten met afbeeldingen van het ontworpen gebouw. In zo’n geval verdient het aanbeveling om alleen toestemming te verlenen onder bepaalde voorwaarden (bijv. niet exclusief, tegen een vergoeding, voor een bepaalde tijd, bepaalde oplage, bepaalde kwaliteit, etc.).
-Afstand doen van persoonlijkheidsrechten
Het verdient aanbeveling nooit afstand te doen van het recht op naamsvermelding en het recht van de architect zich te verzetten tegen wijzigingen in het werk.
Uiteraard wil de architect erkend worden als maker van een bepaald gebouw. Het recht op naamsvermelding zorgt voor die erkenning. Het is voor de architect van belang om controle te houden over het gehelen ontwerp. Afstand doen van het recht zich te verzetten tegen wijzigingen in het werk is daarom in beginsel niet gewenst. Overigens kan de architect zich niet verzetten tegen een wijziging indien dat verzet in strijd zou zijn met de redelijkheid.
-Inschakelen van derden bij het maken van een ontwerp
De Auteurswet gaat er in beginsel vanuit dat het auteursrecht op een werk “automatisch” bij de maker ligt. In de praktijk kan dit – indien er meerdere makers zijn - voor problemen zorgen. Schakelt een architect bijvoorbeeld een kunstenaar in om deuren te ontwerpen voor een gebouw dat de architect ontwerpt, dan heeft de kunstenaar een auteursrecht op de door hem ontworpen deuren. Dit betekent dat de kunstenaar in het voorbeeld steeds toestemming moet geven voor het gebruik van die deuren door de architect. Om problemen te voorkomen verdient het aanbeveling het auteursrecht van de kunstenaar overgedragen te krijgen. Zoals gezegd is voor een overdracht auteursrecht een schriftelijke akte nodig. Kortom het verdient aanbeveling om als architect niet alleen zorgvuldig te kijken naar de overeenkomst die met de opdrachtgever wordt gesloten, maar ook naar de overeenkomsten die worden gesloten met derden die werk verrichten gerelateerd aan het ontwerp van de architect.
Stel: uw bedrijf doet al jaren zaken onder de naam "kwekerij de Roos". U wantrouwde het internet. U zag uw klanten op de veiling en als u ze daar niet zag wisten ze u wel per telefoon te vinden. Bovendien staat de naam " Kwekerij de Roos" op vrachtwagens die door heel Europa rijden. Een website en een domeinnaam vond u daarom niet zo nodig. Totdat u "uit de markt" hoort dat u met een wel hele scherpe aanbieding op het internet staat.
U laat een medewerker www.kwekerijderoos.nl intikken en ziet een mooie website, met inderdaad erg scherpe aanbiedingen. Echter, het bedrijf is niet uw bedrijf, maar het bedrijf van een uw welbekende concurrent. Deze concurrent blijkt een groot aantal domeinnamen van succesvolle kwekers (die zelf nog niet online zijn) geregistreerd te hebben en te gebruiken.
Ergens wel slim zou je kunnen zeggen want uw klanten die u op het internet zoeken toetsen "www.kwekerijderoos.nl" in in de veronderstelling bij u terechtkomen. Dat zij vervolgens bij uw concurrent terecht komen, valt ze misschien in het geheel niet op. De vraag is nu: mag dit? Mag uw concurrent de naam die u al jaren voor uw onderneming voert als domeinnaam registreren en gebruiken? Kunt u tegen dit gebruik optreden?, en kunt u die domeinnaam opeisen om de domeinnaam zelf te gebruiken?
Uitgangspunt is dat het relevante publiek- uw potentiële klanten- niet in verwarring mogen geraken over de onderneming met wie zij zaken (gaan) doen. Onwenselijk is dat een bloemeninkoper meent met u zaken te doen, maar in feite zaken blijkt te doen met uw concurrent. In het recht wordt dit "verwarringsgevaar" genoemd. Om verwarringsgevaar tegen te gaan heeft de wetgever bepaalt dat ondernemingen die in dezelfde branche werkzaam zijn en in hetzelfde geografische gebied opereren niet dezelfde, of met elkaar overeenstemmende handelsnamen mogen voeren. Dit nu om verwarring tussen de ondernemingen bij de consument tegen te gaan.
Het voorgaande is uitgewerkt in de Handelsnaamwet. Voor het krijgen van een recht op een handelsnaam dient u vrij consequent de betreffende naam als naam van uw onderneming te voeren. In het hierboven weergegeven voorbeeld stond de naam " kwekerijderoos" op vrachtwagens, in het telefoonboek en op het briefpapier van de kwekerij. Duidelijk is dat " het publiek" de kwekerij kent, en herkend, door de naam "kwekerij de roos" .De naam " kwekerij de roos" komt dan ook bescherming toe als handelsnaam. Bij handelsnamen geldt dat bij een conflict tussen twee gelijke of overeenstemmende handelsnaam, de oudste handelsnaam voor gaat. Dat is logisch omdat de oudere handelsnaam een bepaalde bekendheid heeft opgebouwd, waardoor het publiek de onderneming die gevoerd wordt onder de jongere handelsnaam, zal verwarren met de onderneming die de handelsnaam al langer voert.
Terug naar de vraag. Kan "kwekerij de roos" nu optreden tegen de registratie en gebruik van de domeinnaam www.kwekerijderoos.nl ?
Als dit soort zaken bij de rechter komen, veelal in een kort geding procedure, vraag de rechter zich vaak of de domeinnaam als handelsnaam wordt gebruikt. In ons voorbeeld hangt het er vanaf of de domeinnaam www.kwekerijderoos.nl gekoppeld is aan een website waarop producten worden aangeboden die de "echte" kwekerij de roos ook aanbiedt. Wordt de domeinnaam gebruikt ter aanduiding van de bedrijfsactiviteiten van een onderneming? Van belang is om de informatie die de website geeft, te bezien in combinatie met de domeinnaam. Indien de website een bedrijfsmatig karakter heeft, wordt al vrij snel door een rechter aangenomen dat de domeinnaam ook als handelsnaam gebruikt wordt.
Komt de rechter tot de constatering dat de domeinnaam als handelsnaam gebruikt wordt, dan is dat slecht nieuws voor degene die dacht slim te zijn door een al bestaande handelsnaam als domeinnaam te registreren. Het gebruik van de domeinnaam zal dan door de rechter verboden worden en veelal dient de domein te worden overgedragen aan de (rechtmatige)houder van de handelsnaam. Dat is in ons voorbeeld " kwekerij de roos" , die die naam al jaren op vrachtwagens en op zijn briefpapier voert.
In de praktijk wil het nog wel eens voorkomen dat een domeinnaam niet direct aan een website is gelinkt, maar " doorklinkt" naar een andere domeinnaam. U moet zich dit als volgt voorstellen. U typt de domeinnaam www.kwekerijderoos.nl in uw browser in, de naam www.kwekerijderoos.nl verspringt vrijwel onmiddellijk in bijvoorbeeld www.kwekerijdeconcurrent.nl. In zo'n geval oordeelt een rechter veelal dat er geen sprake is van handelsnaamgebruik. De domeinnaam "www.kwekerijderoos.nl wordt dan niet gebruikt als naam van een onderneming. Kwekerijderoos die met lede ogen ziet hoe " haar" naam wordt gebruikt om bezoekers naar de website van een concurrent te leiden, , kan dan niet op grond van het Handelsnaamrecht optreden. Echter, kwekerijde roos hoeft niet helemaal bij de pakken neer te gaan zitten.
De domeinnaam www.kwekerijderoos.nl vertoont zoveel gelijkenis met de handelsnaam kwekerij de roos, de namen zijn identiek, dat het niet ondenkbeeldig is dat het publiek, op zoek naar kwekerij de roos, de domeinnaam www.kwekerijderoos.nl intypt. Indien wordt aangenomen dat dat de concurrent van kwekerij de roos de domeinnaam www.kwekerijderoos.nl slechts gebruikt om zoveel mogelijk internetverkeer (traffic) naar haar eigen website te leiden, en zo aanhaakt bij de bekendheid en reputatie van kwekerij de roos, kan deze handelswijze in strijd met de eerlijke mededinging worden geacht, en daardoor onrechtmatig zijn. Veel domeinnaamkapers zeggen dat bij doorlinken van verwarring geen sprake zou (kunnen) zijn. Dit omdat op de website meteen duidelijk wordt dat het, zoals in ons geval, niet om kwekerij de roos gaat, maar om een -duidelijk genoemd- ander bedrijf. Rechters gaan vaak niet mee in dit verhaal van domeinnaamkapers. Consumenten kunnen doordat een -voor hun bekende- naam als domeinnaam wordt gebruikt door een bepaald bedrijf toch menen dat het andere bedrijf (wiens naam als domeinnaam wordt gebruikt) gelieerd is aan het bedrijf waarnaar de domeinnaam doorlinkt. wordt vaak niet door een rechter geloofd. Een dergelijke handelwijze kan in strijd zijn met de eerlijke mededinging, en daardoor onrechtmatig zijn. Waar het uiteindelijk om gaat is of het publiek door gebruik van de aanduiding kwekerijderoos als domeinnaam nodeloos in verwarring wordt gebracht, het hoeft dan niet te gaan om directe verwarring tussen ondernemingen, zoals vereist in het handelsnaamrecht.
Wellicht begint u het nu een beetje te duizelen. Het laatste punt -geen inbreuk op handelsnaamrecht, toch onrechtmatig- is inderdaad nogal juridisch. Van belang is dat als het evident is dat iemand wil meeliften op uw bekendheid en reputatie door uw bedrijfsnaam te gebruiken in een domeinnaam, de rechter dit vaak onrechtmatig acht, ook in het geval de concurrent die naam niet meteen als handelsnaam voor zijn onderneming gebruikt. Als er geen sprake is van inbreuk op uw handelsnaam, wordt het veelal onrechtmatig geoordeeld doordat het gebruik van de naam van uw bedrijf door een ander verwarrend is voor de consument.
Uiteindelijk is voorkomen beter dan genezen. Checkt u dus vooral of u alle domeinnamen die u wenst, wel in bezit heeft. En denkt u er vooral aan om bij het opstarten van een nieuwe onderneming meteen de bijbehorende domeinnaam te registreren.
De Telegraaf berichtte dat cabaratier Erik van Muiswinkel een factuur had ontvangen van EUR 50.000,= van de erven van wijlen Anton Geesink. De grondslag voor de factuur zou het schenden van het portretrecht van Anton Geesink door Van Muiswinkel zijn.
Over de kwestie werd ik door de Wereldomroep geinterviewd. Mij lijkt de claim van de erven kansloos. Het typetje van Van Muiswinkel is een duidelijke parodie. Waar moet het met ons land naar toe als er geen grappen meer mogen worden gemaakt?!
Het interview ishierte beluisteren, vanaf minuut 14
Wat er ook allemaal van zij, Geesink blijft een absolute held. Hieronder mooie beelden in kleur van Tokyo '64
Of waarom de Richtlijn voor strafvordering intellectuele-eigendomsfraude eigenlijk veel te mild is.
Neem een lege tas mee naar Bangkok
Onlangs ging ik op reis naar Thailand & Laos. Aan vrienden vroeg ik wat ik aan kleren mee moest nemen. Een veel gehoord antwoord was “neem niets mee joh, je kan het daar goedkoop kopen, en niet van echt te onderscheiden”. De idee is dan dus om met een tas vol namaak weer op schiphol aan te komen. Als advocaat gespecialiseerd in piraterij en namaak fascineerde het antwoord mij enorm. Zou Thailand echt zo’n paradijs voor namaak zijn? In mijn beleving ging het toch vooral om de beroemde Lacoste polo die op veel markten in het buitenland wordt aangeboden. Tijd voor een veldonderzoek!
Op veldonderzoek naar piraterij in Bangkok
Na aankomst in Bangkok met een taxi naar Khao San Road, om in een hotel in Rambutri Village (iets rustiger vlak bij Khao San Road) in te checken. Vanuit de taxi zag ik al allerlei winkels met Converse All Star, North Face rugzakken, Birckenstock sandalen, Haviana slippers, Diesel broeken, Calvin Klein ondergoed en Technics T-shirts. Over de gekopieerde dvd’s, cd’s, Lonely Planet gidsen en bestsellers heb ik het dan nog niet gehad. Er zijn winkels die aanbieden allerlei gekopieerde films op je Iphone te zetten.
Toen ik de volgende dag een kijkje ging nemen zag ik kopieen die niet van echt te onderscheiden zijn. De foto’s zijn in Bangkok genomen. De North Face rugzakken lijken 100% op North Face rugzakken, hetzelfde geldt voor de Birckenstock sandalen en de All stars. Al deze producten worden voor niet meer dan 6 dollar aangeboden.
Thaise overheid lijkt niet op te treden tegen namaak
Het is mij inmiddels duidelijk dat de Thaise overheid geen probleem ziet in het zo massaal aangeboden worden van namaak. Althans, effectief optreden door de Thaise overheid tegen piraterij heb ik niet kunnen ontdekken. Wil in Italië, of Zuid Amerika de handel in piraterij nog wel eens “hush hush” zijn, met jongens met kleden met daarop allerlei tassen of cd’s die snel wegrennen als er politie aankomt. In Thailand is daar niets van te merken.
Op papier heeft Thailand goede wetgeving tegen piraterij
Thailand is lid van de Wereld Handels Organisatie (WTO) en heeft zich zodoende ook aan het TRIPS verdrag (Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights). Het TRIPS verdrag geeft –kort gezegd- een minimum bescherming aan rechthebbenden. Daarbij heeft Thailand ook eigen wetgeving tegen piraterij. Op papier is het in Thailand met de bescherming van de rechthebbenden in orde, in de praktijk lijken piraten vrijspel te hebben.
Namaakbestrijding heeft –wellicht begrijpelijk- geen prioriteit in Thailand
Veel mensen in Thailand leven in materiële armoede. Knap is dat de mensen toch (cliché maar waar) heel gelukkig lijken, en vooral vriendelijk zijn. Kom daar in Amsterdam maar eens om. Misschien verandert er in Amsterdam wat nu in vrijwel elk huis de Boeddha zijn intrede heeft gedaan. Feit is dat de handel in nepproducten een grote bron van inkomsten is voor Thailand. Het zijn vrijwel alleen westerlingen en Australiërs die de namaakproducten kopen. Nu het gaat om buitenlandse merkhouders en rechthebbenden is het goed voorstelbaar dat de Thaise overheid piraterij simpelweg niet als haar probleem ziet, en vooral de inkomsten ziet die het op korte termijn genereert. Uiteraard betekent deze houding wel dat op lange termijn het vestigingsklimaat in Thailand negatief wordt beïnvloed.
Geland op Schiphol met een tas vol neppers, grens ligt bij drie exemplaren per categorie.
Maar dan, terug naar Nederland. En daar sta je dan met je tas vol Ray Bans, Lacoste polo’s, Rolex horloges en Calvin Klein onderbroeken. Mag je nu deze neppers zomaar Nederland inbrengen. Het antwoord daarop is in principe nee, dat mag niet. Het is verboden nepartikelen in Nederland in te voeren. De douane behoort deze goederen in beslag te nemen en de invoerder krijgt een boete. Echter, op deze regeling is een uitzondering. Indien een klein aantal nep artikelen voor eigen gebruik zijn ingevoerd, dan wordt geen strafvervolging ingesteld. De richtlijn is hier te vinden. De richtlijn geldt niet voor geneesmiddelen en het per post of koerier namaakartikelen Nederland invoeren is altijd verboden. De grens voor eigen gebruik ligt bij 3 artikelen. In principe wordt door de officier van justitie geen strafvervolging ingesteld indien u 3 horloges, 3 dvd’s, 3 t shirts, heeft meegenomen. Persoonlijk vind ik het nogal raar om 3 horloges voor eigen gebruik te hebben, maar goed.
Strafrechtelijk niet, maar civielrechtelijk wel aansprakelijk voor invoer van neppers
Overigens bent u civiel (dit is het recht tussen burgers en bedrijven onderling) nog steeds aansprakelijk voor de inbreuk. Een merkhouder zou, indien zij bekend is met het feit dat u inbreukmakende goederen heeft ingevoerd, u kunnen dagvaarden om een schadevergoeding te eisen en vernietiging van de inbreukmakende goederen.
Het is heel wel denkbaar dat een producent van exclusieve horloges –of andere exclusieve producten, die een handelswaarde vertegenwoordigen van tienduizenden euro’s of meer wenst op te treden tegen elke vorm van invoer van namaak. Immers, het feit dat er (vrijwel perfecte) namaak in het verkeer is gebracht, tast onmiddellijk de exclusiviteit en reputatie van de originele producten aan.
Het is dus niet zo dat door deze richtlijn het OK is om namaakproducten in te voeren. Het is alleen zo dat u bij een maximum aantal van drie producten niet strafrechtelijk vervolg wordt.
Particulier komt “weg” met het invoeren van nepproducten!
Nu het in de praktijk heel lastig is om erachter te komen dat een particulier nepproducten heeft ingevoerd, en er een vervolgingsgrens ligt bij drie exemplaren, komt een particulier in de praktijk “weg” met het invoeren van nepproducten. Overigens kan er wel weer vervolgd worden indien –ook al gaat het om minder dan 3 exemplaren- het vermoeden van “handel” bestaat. Het kan per persoon zomaar om 10 of meer inbreukmakende producten gaan. Gezien de schaal waarop de inbreukmakende producten in Thailand worden aangeboden, en hetgeen ik om mij heen hoor, is het niet onaannemelijk dat een op de twee toeristen deze producten daadwerkelijk koopt. Dit betekent dat met elke Boeing 747 uit Bangkok die op Schiphol landt, er zo –als het om vijf producten per persoon gaat- 1000 inbreukmakende producten, per gelande Boeing 747, Nederland binnenkomen.
Merkhouders en rechthebbenden zijn het gewoon om al inbreukprocedures tegen handelaren en winkeliers in Nederland te voeren indien het om minder dan 1000 producten gaat. Het recht wringt op dit punt., een typisch geval van “dweilen met de kraan open”.
Conclusie
Het in Nederland invoeren van maximaal drie namaakproducten per categorie (dvd’s, horloges, etc.) wordt niet strafrechtelijk vervolgd. Overigens kan er wel weer vervolgd worden indien –ook al gaat het om minder dan 3 exemplaren- het vermoeden van “handel” bestaat. Het is altijd verboden nagemaakte geneesmiddelen in te voeren en/of namaakproducten per post in te voeren. Civiel kunt u nog wel aansprakelijk zijn voor de invoer van nepproducten. De richtlijn loopt op 31 januari 2011 af.
De handel in nepartikelen heeft zijn onschuld verloren. De kopieën zijn –door het toepassen van digitale reproductie technieken- bijna perfect. Het gaat dan ook niet meer om een “geintje”. Ik pleit voor het afschaffen van het “eigen gebruik” criterium, of dit criterium desnoods te beperken tot een exemplaar per persoon, voor wat betreft het invoeren van nepartikelen.
Filmposter "the Social Network" (de Facebook film)
Klassiek: ruzie tussen de aandeelhouders
Klassiek: ruzie over intellectuele eigendomsrechten
Bijzonder: meest succesvolle internet start up ooit
Bijzonder: $ 65 miljoen dollar betaald om geschil over website af te kopen
“I’m here to build something for the long term. Anything else is a distraction. ” -Mark Zuckerberg
Op 4 februari 2004 startte Mark Zuckerberg (geboren Mark Eliot Zuckerberg 14, mei 1984), “Zuck” voor vrienden, de site www.thefacebook.com en daarmee legde de toen 19 jarige Harvard student de basis voor één van de snelst verdiende supervermogens uit de wereldgeschiedenis. Althans, op papier.
De waarde van FACEBOOK, de sociale netwerksite met inmiddels vijfhonderd miljoen profielen, vierhonderd miljoen bezoekers per maand “and still counting” wordt geschat op een bedrag tussen de vijf en veertig miljard dollar.
Facebook is nog steeds “privately owned”, een beursnotering is er niet. Daarmee blijft de waarde van Facebook een schatting. Zuckerberg bezit 24% van de aandelen in Facebook.
Facebook: het internet wordt sociaal
Facebook is internet zoals internet bedoeld is. Een site, of eigenlijk een platform, die optimaal gebruik maakt van de mogelijkheden van internet. Gaat het bij andere sites vaak om één ding wat perfect wordt uitgevoerd. Zo is zoeken Google, bellen is Skype, foto’s is Flickr. Facebook neemt de gebruiker en zijn vriendennetwerk als basis. Heel veel diensten vloeien daar meteen logisch uit voort; chatten, berichten, foto’s uitwisselen, interesses delen, etc.
Zuckerberg benadrukt in interviews ook vaak dat Facebook zoals we dat nu kennen nog maar het begin is. Zo is denkbaar dat Facebook met een zoekfunctie komt die google naar de kroon steekt. De idee is dan dat mensen zoekresultaten relevant vinden als vrienden “iets” met zo’n zoekresultaat hebben. Mensen zijn bovenal sociaal, Facebook heeft dat goed begrepen. Er zijn filosofen die beweren dat mensen bij hun oordeelsvorming en gedrag ook vooral afgaan op wat andere mensen vinden of doen, en dan vooral mensen die tot hun sociale groep behoren. Zo bezien heeft Zuckerberg met Facebook, die dit sociale gedrag in klinkende munt om kan zetten, puur goud in handen.
Facebook is de passie van Zuckerberg
Mark Zuckerberg foto: "The Laughing Squid"
Het is leuk om Zuckerberg over Facebook te horen praten. Onderaan deze post staat een youtube filmpje met een interview. Je voelt dat hij echt met iets bezig is waar hij in geloofd en voor gaat. Zuckerberg lijkt geconcentreerd te blijven, ondanks het ook materiële succes. Zuckerberg zijn kick is dat zijn “ding” de wereld gaat veroveren en veranderen.
Natuurlijk is er een spanning met privacy. Informatiedelen betekent controleverlies over die informatie. Vooralsnog lijkt het erop dat mensen heel graag met vrienden informatie willen delen, de meeste mensen doen niet anders. Wat dat betreft is er niets nieuws onder de zon. Beangstigend is wel dat elke “post” ‘bericht” en foto ergens opgeslagen wordt en tot in lengte van jaren doorzoekbaar is.
Zuckerberg; vooral een programmeur
Van Zuckerberg is bekend dat hij een aanbod van Microsoft van een miljoen dollar voor een stukje software (Synapse)dat hij tijdens zijn middelbare schooltijd samen met een vriend schreef afwees. Zuckerberg is voor alles een programmeur en “whizzkid”. De geschiedenis van Zuckerberg, en Facebook is er een van het steeds afwijzen van “offers you can’t refuse”. Het slimme van Zuckerberg is dat hij heel goed de potentie van Facebook op waarde schat, maar tegelijk gevoelloos voor het grote geld lijkt. Op een vraag van een journalist waarom Zuckerberg al niet veel eerder had “gecashed” antwoordde hij:
“I’m here to build something for the long term. Anything else is a distraction.”
Facebook & “the Social Network”
Facebook is niet alleen de succesvolste internet start up tot nu toe, interessant als fenomeen, maar ook hot in Hollywood. De film “The Social Network” (ook wel “de Facebook film”) over de opkomst van Facebook, de (aangedikte) controverse rond Facebook, maar vooral over Mark Zuckerberg is sinds de première van de film op 1 oktober 2010 in de VS een van de meest bezochte films van de Verenigde Staten. De film wordt getipt voor een of meer Oscars.
In “The Social Network” wordt ingezoomd op de ontstaansgeschiedenis van Facebook. Meteen al sinds de start van Facebook wordt Zuckerberg er van beschuldigd het idee van Facebook gestolen te hebben door - als het niet echt gebeurd is, zou je het niet geloven - de Winklevoss broers, geboren 21 augustus 1981, Olympische roeiers in Beijing 2008, deelnemers aan “the Boat race” (uitkomend voor Oxford), aan het trainen voor London 2012, een identieke eeneiige tweeling met de uitstraling van de jonge JFK.
De geschiedenis van Facebook, over de eigendom waarvan nog steeds verschillende rechtszaken lopen, is een verhaal over strijd om het intellectuele eigendom van Facebook, strijd tussen Zuckerberg en de allereerste investeerder(Eduardo Saverin)over het “verwateren” van zijn aandeel. Uiteindelijk gaat het, hoe kan het ook anders, over geld. De rechtszaken worden hierna besproken, maar eerst wordt de aanloop naar de rechtszaken besproken.
De gechiedenis van Facebook
In de herfst van 2003 zochten Harvard studenten Tyler Winklevoss, Cameron Winklevoss en Divya Narendra, een programmeur voor een idee dat de drie in 2002 hadden gekregen: een sociale netwerksite voor Harvardstudenten en Alumni, www.harvardconnection.com.Toen Mark Zuckerberg als programmeur voor deze site werd gevraagd had hij al enige bekendheid op Harvard als de programmeur van “Facemash” een kloon van de website “hot or not” , maar dan voor (over) Harvard studenten. De Facemash site gebruikte foto’s van Harvard websites. Bezoekers van Facemash zagen twee foto’s van Harvard studenten (uiteraard veelal studentes) en konden dan kiezen welke student het meest aantrekkelijk was. Deze site was meteen een doorslaand succes op Harvard. Zuckerberg kwam door Facemash op Harvard in de problemen vanwege het schenden van privacy, auteursrechten en het omzeilen van de beveiliging van de Harvard website. Facemash maakte gebruik van “gehackte” foto’s en gegevens. Voor Zuckerberg liep het met een sisser af, hij werd niet door Harvard geschorst.
Het gerucht gaat dat Zuckerberg, zoals ook in de film “The Social Network” te zien is, de site Facemash startte uit frustratie over een meisje dat hem had afgewezen.
Gelekte IM berichten van Zuckerberg aan vrienden, bekenden en de oprichters van ConnectU.
Op 5 maart 2010 lekken electronische “instant messaging” berichten, ook wel “IM” berichten genoemd, afkomstig van Zuckerbergs harddrive uit. Op 20 september 2010 bevestigd Zuckerberg de authenticiteit van de berichten in een artikel in de New Yorker.
De IM berichten zijn naar alle waarschijnlijkheid per ongeluk gelekt door het legal team van Facebook, dat in het kader van de procedure Facebook/Zuckerberg vs. ConnectU alle correspondentie van Zuckerberg doorzocht in het kader van een mogelijke “Full disclosure”. Het Amerikaanse recht kent het principe van “Full disclosure”, waarbij alle informatie die voor een zaak relevant is door partijen in het geding dient te worden gebracht, blijkt achteraf dat informatie is achtergehouden, dan is dat vaak “dodelijk” voor de achterhoudende partij. Al eerder waren e-mails van Zuckerberg aan de oprichters van ConnectU door de oprichters van ConnectU in de openbaarheid gebracht.
De mailcorrespondentie geeft een inkijkje in de relatie tussen Zuckerberg en de oprichters van www.harvardconnection.com. Interessant om te vermelden is dat de Winklevoss broers lid zijn van de meest prestigieuze “man only” club of Harvard; the “Porcellian” club (ex lid onder meer Theodore Roosevelt). Naar verluidt wilde Zuckerberg - die zelf sociaal niet heel begaafd schijnt te zijn- graag iets voor de Winklevoss broers doen, om op die manier een link met de prominente Porcellian club te hebben. Zuckerberg ontmoet de Winklevoss broers en Divya Narendra voor het eerst op 30 november 2003. Na deze ontmoeting schreef Zuckerberg ze een e-mail:
Zuckerberg:
"I read over all the stuff you sent and it seems like it shouldn't take too long to implement, so we can talk about that after I get all the basic functionality up tomorrow night."
Op 1 december 2003 stuurde Zuckerberg een mail waarin onder meer valt te lezen:
Zuckerberg:
"I put together one of the two registration pages so I have everything working on my system now. I'll keep you posted as I patch stuff up and it starts to become completely functional."
Het eerste enthousiasme van Zuckerberg voor het programmeren voor www.harvardconnection.com lijkt snel af te nemen. Op 4 december 2003 mailt hij:
Zuck: "Sorry I was unreachable tonight. I just got about three of your missed calls. I was working on a problem set."
Op 10 december 2003 mailt hij:
Zuck:
"The week has been pretty busy thus far, so I haven't gotten a chance to do much work on the site or even think about it really, so I think it's probably best to postpone meeting until we have more to discuss. I'm also really busy tomorrow so I don't think I'd be able to meet then anyway."
Op 17 december 2003:
Zuck:
"Sorry I have not been reachable for the past few days. I've basically been in the lab the whole time working on a cs problem set which I"m still not finished with."
Dan op 8 januari 2004:
Zuck:
“Sorry it's taken a while for me to get back to you. I'm completely swamped with work this week. I have three programming projects and a final paper due by Monday, as well as a couple of problem sets due Friday. I'll be available to discuss the site again starting Tuesday.
I"m still a little skeptical that we have enough functionality in the site to really draw the attention and gain the critical mass necessary to get a site like this to run…Anyhow, we'll talk about it once I get everything else done.”
Op 22 januari 2004 stuurt Cameron Winklevoss nog een mail naar Zuckerberg met het verzoek om een “update” van Zuckerberg’s werkzaamheden. Cameron Winklevoss hoort niets meer van Zuckerberg.
De op 5 maart 2010 gelekte IM berichten geven de indruk dat Zuckerberg de Winklevoss broers en Narendra aan het lijntje hield en toch vooral met zijn eigen project (FACEBOOK) bezig was. Het kwam hem –eufemistisch uitgedrukt- in ieder geval niet slecht uit dat www.harvardconnection.com vertraging zou oplopen. Het heeft er alle schijn van dat Zuckerberg er zelf voor zorgde dat www.harvardconnection.com niet snel van de grond kwam.
Op 7 december 2003 stuurt Zuckerberg een IM aan mede Facebook oprichter Eduard Saverin. Zuckerberg zou later met Saverin gebrouileerd raken, waarover later meer.
Zuck:
Check this site out: www.harvardconnection.com and then go to harvardconnection.com/datehome.php. Someone is already trying to make a dating site. But they made a mistake haha. They asked me to make it for them. So I'm like delaying it so it won't be ready until after the facebook thing comes out. (onderstreping QM)
Uit deze IM blijkt dat Zuckerberg binnen een week nadat hij aan de Winklevoss broers en Narendra beloofd had code te programmeren voor www.harvardconnection.com hij al bezig was met zijn eigen site (the facebook thing)en een manier had gevonden om de mogelijke concurrentie van www.harvardconnect.com op achterstand te zetten. Dit door het programmeren van de site opzettelijk te vertragen.
Zuckerberg en Adam D’Angelo
Zuckerberg wisselde ook veel IM berichten uit met Adam D’Angelo. Adam D’Angelo en Zuckerberg kennen elkaar al sinds de middelbare school waar ze vrienden werden en samen het al eerder genoemde programma Synapse- een muziekspeler die de muzieksmaak van de luisteraar zou kunnen leren, en daar het muziekaanbod op aanpaste- ontwikkelden. Naar verluidt hebben Zuckerberg en D’Angelo een aanbod van Microsoft van een miljoen dollar voor deze programmatuur afgewezen, Zuckerberg en D’Angelo plaatsten het programma liever als “freeware” (gratis te downloaden) op internet.
Een van de IM berichtwisselingen geeft een mooi inzicht over hoe Zuckerberg dacht over de verschillen tussen www.harvardconnection.com(de site waarvoor hij broncode zou programmeren)en TheFacebook (zijn eigen project, en hoe om te gaan met www.harvardconnection.com .
Zuck: So you know how I'm making that dating site
Zuck: I wonder how similar that is to the Facebook thing
Zuck: Because they're probably going to be released around the same time
Zuck:Unless I fuck the dating site people over and quit on them right before I told them I'd have it done. (onderstreping QM)
D'Angelo: haha
Zuck: Like I don't think people would sign up for the facebook thing if they knew it was for dating
Zuck: and I think people are skeptical about joining dating things too.
Zuck: But the guy doing the dating thing is going to promote it pretty well.
Zuck: I wonder what the ideal solution is.
Zuck: I think the Facebook thing by itself would draw many people, unless it were released at the same time as the dating thing.
Zuck: In which case both things would cancel each other out and nothing would win. Any ideas? Like is there a good way to consolidate the two.
D'Angelo: We could make it into a whole network like a friendster. haha. Stanford has something like that internally
Zuck: Well I was thinking of doing that for the facebook. The only thing that's different about theirs is that you like request dates with people or connections with the facebook you don't do that via the system.
D'Angelo: Yeah
Zuck: I also hate the fact that I'm doing it for other people haha. Like I hate working under other people. I feel like the right thing to do is finish the facebook and wait until the last day before I'm supposed to have their thing ready and then be like "look yours isn't as good as this so if you want to join mine you can…otherwise I can help you with yours later." Or do you think that's too dick?
D'Angelo: I think you should just ditch them
Zuck: The thing is they have a programmer who could finish their thing and they have money to pour into advertising and stuff. Oh wait I have money too. My friend who wants to sponsor this is head of the investment society. Apparently insider trading isn't illegal in Brazil so he's rich lol.
D'Angelo: lol
Het staat er echt:
“Zuck:Unless I fuck the dating site people over and quit on them right before I told them I'd have it done.” (onderstreping QM)
Alles dient natuurlijk in de juiste context gezien en geplaatst te worden. De context rond deze IM berichten ontbreekt volledig. Toch is wel duidelijk wat Zuckerberg’s plannen zijn met Harvardconnection.com (“Fuck the datingsite people over”). Of dit onrechtmatig is, is niet meteen te zeggen. Dat het voor Facebook een PR drama zou kunnen worden, als deze berichten groot in een rechtszaak worden uitgemeten is duidelijk.
De laatste ontmoeting tussen de Winklevoss broers, Divya Narandra en Zuckerberg was in januari 2004. Op dat moment was Zuckerberg al ver gevorderd met Thefacebook.com. Zuckerberg had de domeinnaam gereserveerd en Eduardo Saverin, waarover hieronder meer, had op dat moment al $15.000,= op een bankrekening gestort om de servers te huren voor Thefacebook.com.
Een IM uitwisseling tussen Zuckerberg en een vriend over “wat te doen met de twee websites (thefacebook.com & harvardconnection.com)” is wederom veelzeggend over Zuckerberg zijn additude.
Friend: So have you decided what you're going to do about the websites?
Zuck: Yeah, I'm going to fuck them
Zuck: Probably in the year
Zuck: *ear
Alles bijelkaar lijkt het erop dat Zuckerberg de Winklevoss broers en Narandra even heeft geholpen met hun Harvardconnection.com site (later genoemd www.connectu.com), maar al vrij snel zich volledig richtte op zijn eigen site Thefacebook.com, en het Harvardconnection.com project links liet liggen. Daar komt natuurlijk gedonder van.
Facebook; rechtszaak 1, Mark Zuckerberg, ConnectU, de Winklevoss broers & Divya Narendra
Na de laatste ontmoeting tussen de eigenaren van ConnectU en Zuckerberg volgen de ontwikkelingen elkaar snel op.
Op 11 januari 2004 had Zuckerberg de domeinnaam THEFACEBOOK.COM geregistreerd. Op 4 Februari 2004 werd de site voor Harvardstudenten opengesteld.
Op 10 Februari 2004 sturen de Winklevoss broers en Narandra Zuckerberg een sommatiebrief waarin ze Zuckerberg beschuldigen van het stelen van hun contract en hun idee voor een social network site. In mei 2004 gaat www.harvardconnection.com (dan ConnectU) live als een social network site voor (dan) 15 scholen.
In de zomer van 2004 verlaat Zuckerberg Harvard voortijdig en verhuist hij naar Palo Alto (Silicon Valley) om al zijn tijd aan Facebook te besteden. In September 2004 begint dan de rechtzaak van ConnectU Zuckerberg en Facebook Inc. vanwege het beweerdelijk breken van een overeenkomst en het stelen van “het” idee. Op 14 oktober 2005 vraagt Facebook de rechtbank om de ConnectU claim af te wijzen. Op 11 september 2006 kan iedereen met een e-mail adres een Facebook profiel aanmaken (voorheen moest je op een universiteit of college in de VS zitten, en vanaf dat moment groeit Facebook explosief. Op 9 maart 2007 start Facebook Inc. een rechtszaak tegen ConnectU, waarin ConnectU wordt beschuldigd van het schenden van anti spam wetgeving. De aanval is nou eenmaal altijd de beste verdediging.
Het schijnt dat ConnectU met een speciaal daarvoor geschreven programma e-mail adressen van Facebook gebruikers oogstte. Dus Facebook had daar wel een punt.
Op 28 maart 2007 wijst de rechtbank de rechtszaak van ConnectU, die dan al bijna drie jaar een slapend bestaan leidt, af. Echter “withoud prejudice”, waardoor ConnectU het opnieuw kan proberen, en dat ook doet door meteen een nieuwe zaak te starten tegen Facebook. De rechtszaak is nooit echt goed gegaan voor ConnectU. In 2007 noemde de rechter Douglas P Woodlock de beschuldigingen van ConnectU “tissue thin”. Verwijzend naar de overeenkomst die Zuckerberg beweerdelijk zou hebben gebroken, schreef Woodlock “Dorm room chit-chat does not make a contract”.
Op 23 juni 2007 stelt de rechtbank als datum 25 juli 2007 vast om Facebook te horen betreffende een verzoek van Facebook om de claim van ConnectU ongeldig te verklaren. Eind 2007 besluit de rechtbank dat ConnectU de rechtszaak tegen Facebook mag starten. Niet veel later, in Februari 2008, vijf maanden later, bereiken Facebook en ConnectU een schikking.
Met de kennis van nu is het niet zo raar dat Facebook van deze zaak afwilde. Zouden de IM berichten groots in een rechtszaak, en daarmee de media worden uitgemeten, dan is dat een PR nachtmerrie waar Facebook niet op zit te worden. Daarbij is niet uitgesloten dat een rechtbank iets onrechtmatigs in het gedrag van Zuckerberg zou ontdekken, zeker wanneer er sprake is van jury rechtspraak.
Alles is relatief en waarschijnlijk dacht Zuckerberg, die 65 miljoen dollar merk ik toch niet, en het probleem is opgelost. Het is opmerkelijk hoe koeltjes en nuchter Zuckerberg op de acties van de Winklevoss broers en Narandra heeft gereageerd. Het lijkt hem niet te deren, hij lijkt het te onbelangrijk te vinden om zich echt druk over te maken.
Heeft Zuckerberg het idee voor Facebook gestolen?
Procedures over het stelen van ideeën zijn niet uniek. Zeker niet in het geval een idee vele miljarden dollars waard blijkt te zijn. Uniek is wel dat een bedrag van 65 miljoen dollar in geld en aandelen is betaald zonder dat daarvoor een duidelijke juridische reden is.
Probleem is dat het idee van een “sociale netwerk” site ten tijde van het ontstaan van Facebook niet zo heel origineel was. Sites zoals www.friendster.com & www.orkut.com, en vele andere sociale netwerksites bestonden ten tijde van het starten van Harvardconnect & Facebook al lang. Het idee dat ten grondslag ligt aan Facebook is dus alles behalve origineel. Dit terwijl wil een idee voor bescherming in aanmerking komen (wat alleen mogelijk is indien het idee concreet uitgewerkt is, de bescherming ziet dan op die concrete uitwerking),de originaliteit van het idee buiten kijf dient te staan.
Daarbij verschilt Facebook op vele punten van Harvardconnection. Het lijkt mij nogal bout om te stellen dat Zuckerberg het idee voor Facebook van de Winklevoss broers hebben gestolen, zo origineel was het idee voor een sociale netwerksite in 2003 nou ook weer niet. Het lijkt er toch vooral op dat Zuckerberg geen zin had in een rechtszaak met daarin alle aandacht voor de IM berichten en e-mails. Daarbij is er natuurlijk altijd het risico dat een rechtbank toch iets onrechtmatigs acht aan het gedrag van Zuckerberg. Hetgeen onzekerheid betekent voor (potentiële) investeerders en Zuckerberg zelf.
De eigenaren van ConnectU, de Winklevoss broers en Narandra krijgen, in ruil voor ConnectU en het intrekken van de rechtszaken over en weer een bedrag van $65 miljoen in cash en aandelen, zo staat het ook op de aftiteling van de film “The social network”. In het echt ligt het toch niet zo simpel.
Rechtszaak no. 2, Facebook zou ConnectU hebben misleid over de waarde van Facebook aandelen ten tijde van de schikking.
“ Only in America”. Amerika zou Amerika niet zijn of er volgde niet nog een rechtszaak. In juni 2008 stelde de voormalige eigenaren van ConnectU bij California’s Ninth District beroep in tegen de bereikte schikking. Kern van de zaak is dat volgens de eigenaren Facebook ten tijde van de schikking verkeerde informatie zou hebben afgegeven over de waarde van de aandelen Facebook.
De oprichters van ConnectU stellen dat ze zijn misleid door Facebook bij het bereiken van de schikking met Facebook, en dat hun advocaat beter zijn werk had moeten doen. Facebook en Zuckerberg worden er van beschuldigd opzettelijk de waarde van Facebook ten tijde van het bereiken van de schikking verhoogd te hebben. Het directe effect daarvan was dat de oprichters van ConnectU per saldo minder aandelen Facebook kregen dan waar zij op grond van de schikking recht op zouden hebben. Immers onderdeel van de schikking zijn aandelen Facebook die in waarde het equivalent zijn van 45 miljoen dollar.
Aandelen Facebook te laag gewaardeerd?
ConnectU accepteerde de schikking in de veronderstelling dat de 1,2 miljoen facebook aandelen $35.90 per stuk waren. Hetgeen in totaal een bedrag van 45 miljoen dollar in aandelen Facebook is. ConnectU ging hiervan uit omdat Microsoft in Oktober 2007 een belang van 1,4% in Facebook had genomen, waarbij Facebook door Microsoft werd gewaardeerd op een waarde van 15 miljard dollar. In maart 2008 toen de schikking gefinaliseerd werd ontdekten de eigenaren van ConnectU dat Facebook op een bedrag van $ 8.88 per aandeel werd gewaardeerd. Daarbij ontdekten ze dat Facebook in haar belastingaangifte in California uitging van een waarde van $7,75 per aandeel in februari 2008.
ConnectU probeerde daarom de schikking ongedaan te maken. ConnecU stelde onder meer:
The Term Sheet and Settlement Agreement is also unenforceable because it was procured by Facebook’s fraud. Indeed, based on a formal valuation resolution approved by Facebook’s Board of Directors but concealed from ConnectU, the stock portion of the purported agreement is worth only one-quarter of its apparent value based on Facebook’s public press releases.
Echter in Juni 2008 wees een rechter in California de claim van de eigenaren van ConnectU af. Volgens de rechter in Californie hebben de eigenaren van ConnectU zich –kort gezegd- laten bijstaan door een team van topadvocaten die zich niet snel laten misleiden, de eigenaren van ConnectU hadden meer “due diligence” (onderzoek) kunnen doen, en om meer informatie kunnen vragen, maar hebben dat niet gedaan, daarbij “deal is deal”. Tegen deze uitspraak hebben de eigenaren van ConnectU beroep aangetekend, en deze zaak loopt nog.
Er staat veel geld op het spel nu de (virtuele) aandelen koers van Facebook sinds het bereiken van de schikking explosief is gestegen. De waarde van de schikking zou voor ConnectU, indien zij de rechtszaak winnen, kunnen oplopen in die zin dat zij 4x het aantal Facebook aandelen kunnen krijgen, dan dat zij nu hebben. In aanmerking genomen de waardestijging van de Facebook aandelen zou de schikking voor de Winklevoss broers en Narendra kunnen oplopen tot 182 miljoen dollar. Wel is het zo dat de eigenaren van ConnectU mijn inziens met vuur spelen. Als de settlement van tafel gaat en Facebook wil toch nog een rechtszaak, en niet meer schikken? Wat dan? Mijn inziens moet je tevreden zijn met 20 miljoen dollar cash en 45 miljoen in Facebook aandelen, die steeds meer waard worden. Maar goed interessant is nu wel om te zien hoe deze rechtszaak afloopt
Rechtszaak no. 3 De Oprichters van ConnectU vs. hun advocaat
Niet lang na de schikking met Facebook voor $ 45 miljoen in aandelen Facebook en $ 20 miljoen in cash klaagden de ConnectU oprichters hun advocaat aan wegens het maken van een fout, en ze weigeren de afgesproken “fee” van $ 13 miljoen (20% van de schikking)te betalen.
De oprichters van ConnectU claimden –niet verwonderlijk- dat de aandelen 80% minder waard waren dan geclaimd door Quin Emmanuel (het advocatenkantoor van de oprichters van ConnectU). De oprichters van ConnectU redeneerden dat ze pas 20% van de opbrengst van de schikking aan hun advocaat dienden te betalen wanneer de schikking “finaal” was. Dit geschil hebben de oprichters van ConnectU verloren. In augustus 2010 besloot een rechtbank in New York dat de oprichters van ConnectU hun advocaat 13 miljoen dollar (20% van het bedrag van de schikking) moeten betalen, en dat er geen sprake is van een beroepsfout.
Rechtszaak 4:Eduardo Saverin vs. Zuckerberg
Eduardo Saverin fotograaf onbekend
De eerste investeerder in Facebook is een klasgenoot van Mark Zuckerberg: Eduardo Saverin.
Eduardo Saverin was in de tijd dat hij in Facebook investeerde een “mannetje”; pakken aan naar college, doen alsof hij connecties had met de Braziliaanse maffia, dat soort dingen.
In januari 2004 investeerde Eduardo 15.000 dollar in de onderneming Facebook. In een uitgelekt IM bericht van 8 januari 2004 beschrijft Zuckerberg zijn relatie met Saverin als volgt:
Zuckerberg: Eduardo is paying for my servers.
Friend: A sucker born every day.
Zuckerberg: Nah, he thinks it will make money.
Friend: What do you think?
Zuckerberg: Well I don't know business stuff
Zuckerberg: I'm content to make something cool.
In april 2004 richten Zuckerberg, Saverin en Dustin Moskovitz (een Harvard vriend van Zuckerberg) TheFacebook.com op als een Amerikaans onderneming met beperkte aansprakelijkheid (LLC) (een soort V.O.F. met rechtspersoonlijkheid en beperking van de aansprakelijkheid)naar het recht van Florida. In ruil voor de investering ontving Eduardo een belang van 30% in Facebook LLC.
"I maintain that he fucked himself"
Zuckerberg en Moskovitz vertrokken zes maanden na de lancering van thefacebook.com, toen de zomer van 2004 begon, naar Palo Alto, Calfiornie (Silicon Valley) om zich in een gehuurd huis volledig op thefacebook.com te richten. Eduardo Saverin vertrok naar New York voor een stage bij Lehman Brothers.
Vrijwel meteen na het vertrek van Zuckerberg liep de relatie tussen Saverin en Zuckerberg averij op. Het lijkt erop dat Saverin in NY vooral aan het feesten was, terwijl Zuckerberg zich volledig op thefacebook stortte. Een IM uitwisseling is illustratief:
Saverin: So you guys go out a lot to partiens [sic] and such there?
Zuckerberg: But in general we don't do fun things.
Zuckerberg: But that's OK because the business is fun.
Saverin: Lol yeah it is fun. No fun things though?
Zuckerberg: Eh, enough.
Wat voor Zuckerberg de deur dicht deed is dat Saverin nooit thuis gaf als hij zaken wilde regelen. In de zomer van 2004 werd thefacebook.com steeds populairder en het bedrijf had geld nodig om de groei te kunnen betalen. Thefacebook.com ging zo goed dat Zuckerberg besloot te stoppen met Harvard om zich volledig op zijn bedrijf te kunnen richten. Investeerders stonden in de rij voor Facebook. Investeerder Peter Thiel(geboren 1967(http://en.wikipedia.org/wiki/Clarium_Capital)en een van de oprichters van Paypal is bereid $500.000= in Facebook te investeren.
Accel Partners zou op 26 mei 2005 13 miljoen dollar in Facebook investeren. “Bad boy” entrepeneur Sean Parker (een van de oprichters van NAPSTER), investeerde ook in Facebook en zou op 23 augustus de domeinnaam Facebook.com voor $ 200.000,= kopen.
Echter, deze investeringen konden pas gedaan worden nadat de LLC (vennootschap onder firma) was omgezet in een Delaware Inc. Het probleem was alleen wel dat mede oprichter Eduardo Saverin voor het omvormen van een LLC naar een Delaware Inc. zijn medewerking diende te verlenen.
Vanwege de flexibele wetgeving voor ondernemingen, wat vooral van pas komt bij een beursgang, privacy(bestuurders/investeerders hoeven niet in de oprichtingsakte genoemd te worden) en het feit dat Delaware voor ondernemingen geen juryrechtspraak kent, wat de rechtszekerheid ten goede komt, is Delaware de staat in de VS waar internet start ups opgericht plegen te worden.
Zuckerberg probeerde van alles om Saverin naar Palo Alto te krijgen om Facebook om te vormen. Echter, Saverin gaf niet thuis. Al vrij snel werd de financiële situatie van thefacebook.com ernstig en moest Zuckerberg geld van zijn familie lenen om thefacebook.com overeind te houden. Uiteindelijk besloot Zuckerberg om Saverin uit de onderneming te zetten. In een IM met mede oprichter Moskovitz legt Zuckerberg uit waarom:
Zuck: “I maintain that he fucked himself…He was supposed to set up the company, get funding, and make a business model. He failed at all three…Now that I'm not going back to Harvard I don't need to worry about getting beaten by Brazilian thugs.
"I'm just going to cut him out."(onderstreping QM)
Zuckerberg en Moskovitz waren in juni 2004 in contact gekomen met de hierboven al genoemde Sean Parker, Parker sloot zich snel aan bij www.thefacebook.com en deed wat Saverin had moeten doen; investeerders vinden. Parker had voor Napster veel geld opgehaald en kende veel sleutelfiguren in Silicon Valley, Parker vond binnen no-time de investeerders die Facebook nodig had. Probleem voor Zuckerberg was hoe een belangrijke aandeelhouder (30%) en mede oprichter van thefacebook.com, Eduardo Saverin uit de onderneming te zetten?
In een IM bericht uitwisseling bespreken Zuckerberg en Parker het “probleem” Saverin. De berichtenuitwisseling vond plaatst net na een bespreking met de al eerder genoemde Peter Thiel, die de eerste echt grote investeerder in thefacebook.com zou worden. Zuckerberg hint op een straffe oplossing, die gebaseerd is op “dirty tricks” zoals gebruikt door Peter Thiel. Peter Thiel zou deze vuile trucjes geleerd hebben van een van de meest legendarische “venture capatalists” in Silicon Valley; Michael Moritz van investeringsbedrijf Sequoia(Moritz is ooit begonnen als journalist bij Time magazine en schrijver van o.a. het boek “the little kingdom: the private history of Apple). Sequoia heeft Google, Apple, Yahoo, Paypal en andere grote tech bedrijven gefinancierd. Hier is de berichtenuitwisseling tussen Parker en Zuckerberg:
Parker: Peter [Thiel] tried some dirty tricks. All that shit he does is like classic Moritz shit.
Zuck: Haha really?
Parker: Only Moritz does it way better.
Zuck: That's weak.
Parker: I bet he learned that from Mike.
Zuck: Well, now I learned it from him and I'll do it to Eduardo.
Uit latere IM berichten blijkt welke “Dirty Tricks” Zuckerberg in gedachten had om financiering voor www.thefacebook.com te krijgen zonder op Saverin zijn handtekening te hoeven wachten. Het plan van Zuckerberg is om Saverin zijn belang te laten verwateren door een nieuwe onderneming (Delaware Inc.)op te richten, die de oude Florida LLC koopt. Vervolgens worden dan nieuwe aandelen in de nieuwe Inc. uitgegeven aan iedereen, behalve Saverin. Daarbij is het de bedoeling dat alle rechten van intellectuele eigendom (zeg maar alles van waarde) uit de Florida LLC wordt overgedragen een de nieuwe Delaware onderneming. Zuckerberg bespreekt zijn plan een aantal keer in IM berichten:
Person x: How are you going to get around Eduardo?
Zuck: I'm going to buy the LLC
Zuck: And then give him less shares in the company that bought it
Person x: I'm not sure it's worth a potential lawsuit just to redistribute shares. You have nothing to gain.
Zuck: No I do because until I do this I need to run everything by Eduardo. After this I have control
In een andere IM schrijft Zuckerberg:
"Eduardo is refusing to co-operate at all…We basically now need to sign over our intellectual property to a new company and just take the lawsuit…I'm just going to cut him out and then settle with him. And he'll get something I'm sure, but he deserves something…He has to sign stuff for investments and he's lagging and I can't take the lag."
Op 29 juli 2004wordt de nieuwe onderneming opgericht in Delaware. Deze nieuwe onderneming koopt de oude LLC die in april 2004 was opgericht. Op 27 september 2004 krijgt Peter Thiel een belang van 9% in de nieuwe onderneming voor een bedrag van vijfhonderdduizend dollar. Voor deze transactie was het eigendom van (de oude) Facebook onderneming verdeeld in 65% van de aandelen voor Zuckerberg, 30% van de aandelen voor Saverin en 5% van de aandelen voor Moskovitz.
Na de transactie had Zuckerberg 40% van de aandelen van de nieuwe onderneming, Saverin 24%, Moskovitz 16%, Thiel 9%, de rest werd gereserveerd voor nieuwe werknemers, waaronder Sean Parker.
Op 31 oktober 3004 tekende Saverin een aandeelhoudersovereenkomst die hem recht geeft op 3 miljoen gewone aandelen in de nieuwe onderneming. Met het tekenen van de overeenkomst droeg hij al zijn intellectuele eigendomsrechten over, en droeg hij zijn stemrecht over aan Zuckerberg. Zuckerberg werd daarmee de enige directeur van Facebook.
Mark Zuckerberg foto: "The Round Peg"
Op 7 januari 2005 besloot Zuckerberg dat de nieuwe onderneming 9 miljoen nieuwe aandelen zou uitgeven. Van de nieuwe aandelen gaf hij zichzelf 3.3. miljoen, Moskovitz en Parker ontvingen beide 2 miljoen nieuwe aandelen. Door de uitgifte van deze nieuwe aandelen verwaterde het aandeel van Saverin van 24% tot beneden de 10%.
Het plan van Zuckerberg had gewerkt, Saverin was vetrokken en bezat nu minder dan 10% van de aandelen. Saverin werd natuurlijk gek toen die daar achter kwam.
Saverin komt er achter dat zijn aandeel in Facebook is verwaterd van 30% naar minder dan 10%
Dat Saverin vooral aan het feesten was in NY en totaal niet geïnteresseerd was in thefacebook.com blijkt uit het feit dat Saverin klaarblijkelijk pas in april 2005 er achter kwam hoe erg zijn aandelen waren verwaterd. In april 2005 ontving Saverin een brief van thefacebook.com waarin hem formeel –als zijnde aandeelhouder- werd gevraagd voor een tweede financieringsronde van thefacebook.com, hetgeen met het opnieuw uitgeven van aandelen gepaard zou gaan.
Twee weken na het versturen van die brief ondernam Saverin juridische actie, de dag erna ontsloeg Zuckerberg Saverin formeel.
Al snel volgen rechtszaken. Facebook startte een rechtszaak tegen Saverin waarin Facebook claimt dat de aandeelhoudersovereenkomst uit October 2004 rechtsgeldig is. Saverin dagvaard Zuckerberg en stelt dat Zuckerberg zijn geld (de 15000 dollar) voor persoonlijke uitgaven heeft gebruikt.
Saverin mailt midden in de nacht Ben Mezrich om zijn verhaal over de geschiedenis van FACEBOOK te doen.
Schrijver Ben Mezrich, de schrijver van “Bringing Down the House”, een boek over een groep MIT studenten die in Las Vegas, met een algoritme veel geld van casino’s winnen. Mezrich heeft in een radio interviewverteld dat de aanleiding voor het boek “ Accidental Billionaires”, en daarmee de film “The Social network” een mailtje was van Saverin die hem om hem om 2 uur ‘s nachts mailde.
Amerikaanse omslag van het boek "Accidental billionaires"
Saverin mailde Mezrich toen hij midden in het juridische gevecht met Zuckerberg zat over het verwaterd zijn van zijn aandeel. Mezrich en Saverin spreken af een drankje te gaan drinken, waarbij Saverin zijn verhaal doet. Een verhaal vol met Harvard, geheime genootschappen en studentenromantiek. Een verhaal waar Mezrich (zelf Harvard alumnus) meteen iets in ziet. Volgens Mezrich is het een verhaal met Shakespeariaanse trekken; vriendschap en verraad. Fascinerend vind Mezrich ook het idee van de “old world” (de aristocratisch aandoende Winklevoss broers, die staan voor principes) tegen de New World (Zuckerberg, die vooral heel pragmatisch is). Het voorstel voor het boek dat Mezrich naar aanleiding van zijn gepsrekken met Saverin wilde gaan schrijven lekte uit op internet.
Het zal geen toeval zijn. Niet lang nadat Saverin met Mezrich ging praten en het boekvoorstel uitlekte bereiken Facebook en Saverin een schikking.
Facebook en Saverin schikken; Saverin krijgt officieel de status van mede-oprichter van FACEBOOK
Facebook heeft Saverin officieel de status gegeven van mede oprichter, voor de schikking werd dit door Facebook ontkend. Onderdeel van de schikking is dat Saverin niet meer met de media praat. Niet openbaar gemaakt is of Saverin een bedrag cash heeft ontvangen. Wel is duidelijk dat Saverin nu 5% van de aandelen Facebook bezit, waarmee zijn investering van $15.000,= nu een bedrag tussen de 1 a 2 miljard dollar waard is, afhankelijk van de waardering van Facebook. Al met al geen slechte investering voor Saverin, die nu 28 jaar oud is.
Zuckerberg, een “bad guy”?
Of Zuckerberg nou zo slecht is als de film “the Social Network” wil doen geloven is de vraag. Bedacht dient te worden dat in de tijd van www.harvardconnection.com Zuckerberg voor zijn programmeerwerk niet betaald kreeg, en nooit heeft beloofd geen andere projecten erbij te zullen doen. Toen de oprichters van ConnectU de eerste sommatiebrief aan Zuckerberg/Facebook stuurde, had Facebook nog maar 300 leden. Het is Zuckerberg zelf die er voor gezorgd heeft dat Facebook zo’n succes is geworden. Het is niet zo dat hij heeft geparasiteerd op het succes van www.harvardconnection.com (dat nooit echt een succes is geworden).
Zuckerberg zelf heeft zich altijd op het standpunt gesteld dat de concepten van de twee sites totaal verschillend zijn. Harvardconnection.com zou meer een datingsite zijn, terwijl Thefacebook.com een sociale netwerk site zou zijn. De Winklevoss broers en Narandra zien dat anders. Zuckerberg zou het idee voor Thefacebook.com van hun gestolen hebben, en express de lancering van hun site hebben vertraagd. Zuckerberg stelt dat als hij niet met Facebook was gekomen, ongetwijfeld iemand anders het had gedaan. Het lijkt mij sterk dat de Winklevoss broers en Narendra schade hebben geleden in de orde van grootte van 65 miljoen dollar, als Facebook en/of Zuckerberg al voor die schade aansprakelijk is. Of Zuckerberg nu opzettelijk Saverin eruit heeft willen werken om er zelf beter van te worden lijkt mij te stellig. Mijn inziens wilde Zuckerberg vooral “door”, en had hij geen zin om te wachten op Saverin.
Hoe dan ook, het heeft een mooi boek en een mooie film opgeleverd.
Hieronder de trailer van “the social network”, een aantal interviews met Zuckerberg en de Winklevoss broers en hier een link met een overzicht van de rechtszaken tussen Facebook/Zuckerberg en de Winklevoss broers en Narendra.
Bronnen:
Mezrich, Ben. The Accidental Billionaires: The Founding of Facebook: A Tale of Sex, Money, Genius and Betrayal, 2009 http://en.wikipedia.org/wiki/Eduardo_Saverin http://www.businessinsider.com/meet-facebooks-soon-to-be-billionaire-shareholders-2010-5 http://nl.wikipedia.org/wiki/Mark_Zuckerberg
